Przewiń treść

Gdynia z rodzinnego albumu

Fotografia z wycieczki szkolnej do Gdyni z 23 czerwca 1931 r. jest jedną z ulubionych w moim albumie rodzinnym.

 

Gdynia 1931. Pamiątkowa fotografia uczniów z Warszawy na wycieczce w Gdyni. Widok z Kamiennej Góry. Fot. z albumu rodzinnego Jerzego S. Majewskiego
Gdynia 1931. Pamiątkowa fotografia uczniów z Warszawy na wycieczce w Gdyni. Widok z Kamiennej Góry. Fot. z albumu rodzinnego Jerzego S. Majewskiego

 

Współczesne spojrzenie na miasto i port z Kamiennej Góry. Z lewej wieże Sea Towers z lat 2006-09 projektu pracowni Andrzeja Kapuścika. W głębi port i Kępa Oksywska zasłonięta ogromnym wycieczkowcem. Fot. Jerzy S. Majewski
Gdynia. Współczesne spojrzenie na miasto i port z Kamiennej Góry. Z lewej wieże Sea Towers z lat 2006-09 projektu pracowni Andrzeja Kapuścika. W głębi port i Kępa Oksywska zasłonięta ogromnym wycieczkowcem. Fot. Jerzy S. Majewski

Na zdjęciu widać uczniów gimnazjum czy też liceum ekonomicznego przy ul. Królewskiej w Warszawie. W szkole tej gdzieś do polowy lat 30. XX w. uczył matematyki i fizyki mój dziadek, Bolesław Kuraciński. Jego przyjaciel ze szkolnej ławy (jeszcze w czasach panowania cara Mikołaja II), a potem szwagier, był jej dyrektorem. Obaj są na fotografii. Dziadek pośrodku – ten wyższy. Był bardzo wysoki i zawsze na wszystkich zbiorowych zdjęciach albo stoi jako ostatni w rzędzie, albo półleży na pierwszym planie. Z jego lewej strony jakaś uczennica w czapce. Z prawej strony przyszły szwagier, Julian Syta. Na prawo od niego w bluzeczce bez rękawów i dziwnym nakryciu głowy jego żona – czyli siostra mojej babci. Dla mnie ciocia Janka.

Moja babunia (Jadwiga Kęsicka) miała w tym czasie 19 lat i na tym zdjęciu jej nie widać. Studiowała historię na Wydziale Humanistycznym. Zaglądam do jej indeksu. Pod datą 30 czerwca 1931, czyli tydzień po powstaniu fotografii widnieje pieczątka: „Zaliczono trymestry jesienny, zimowy i wiosenny 1930/31” i nieczytelny podpis dziekana, a między kartki wciśnięte ususzone, polne kwiatki. Nie są to chyba kwiatki z Kamiennej Góry w Gdyni? Może w czasie uwiecznionej na zdjęciu wycieczki do Gdyni babcia zdawała jeszcze sesję egzaminacyjną. Trudno to sprawdzić, gdyż w indeksie przy zaliczeniach i egzaminach brakuje dat.

Wróćmy jednak do Gdyni na Kamienną Górę. W roku 1931 port w Gdyni był już dumą i legendą, ale miasto nie przypominało jeszcze tego, jakim się stało tuż przed 1939 r. Całe pierzeje modernistycznych budynków, którymi tak się dziś zachwycam, wyrosły już po powstaniu tej fotografii. W czasie, gdy powstało zdjęcie w nowej zabudowie Gdyni dominowały jeszcze stosunkowo niewielkie budynki o formach historyzujących. Różne dworki, historyzujące kamienice, budynki użyteczności publicznej wzorowane na klasycystycznych pałacach. (Choćby szkoła przy ul. 10 lutego 26  z 1928 r., gdzie 41 lat później, w 1970 r. będę mieszkał na koloniach letnich).  Pośród nich zabudowa pochodząca jeszcze z początku XX w., gdy Gdynia była kąpieliskiem.

Warto tu może przypomnieć, że reprezentacyjna ulica 10 lutego to dawna Kurhausstrasse (Kuracyjna), zakończona Domem Kuracyjnym (Kurhausem) właśnie. Na zdjęciach z 1916 r. Kuracyjna w zasadzie jest nie tyle ulicą, co obsadzoną młodymi drzewkami drogą gruntową, z boku której, obok nielicznych domów wznoszonych z myślą o kuracjuszach  (m.in. restauracja Jana Plichty), ciągnęły się pola uprawne. Nad wszystkim wyrasta Kamienna Góra, której wierzchołek jest kompletnie łysy, pozbawiony drzew. Na zdjęciu z 1931 r. ze szczytu Kamiennej Góry nadal bez przeszkód widać cała okolicę. Morze, tworzące się dopiero miasto i port. Port rozbudowywał się jednak błyskawicznie i już w 1934 r. miał być największym pod względem liczby przeładunków i najnowocześniejszym nad Bałtykiem.

Na zdjęciu w głębi widać molo, a właściwie pomost kuracyjny, przy którym cumuje statek pasażerski. Tuż obok jego przyczółku, nad brzegiem (na zdjęciu poniżej) widnieje budynek z dwiema kopułkami. Były to drewniane łazienki zbudowane przy Bulwarze Nadmorskim w 1925 r. W tym samym roku powstał duży budynek zasłaniany przez głowę ucznia (ostatniego z lewej). To restauracja Casino, zamieniona później na kino Morskie Oko. Powyżej majaczy charakterystyczna, metalowa wieża. Góruje ona ponad dachem gmachu Państwowego Instytutu Meteorologicznego, powstałego w latach 1927-28 przy ówczesnej ul. Nabrzeżnej (dziś Waszyngtona 42 ). W głębi budujący się port oraz dok z napisem Stocznia Gdyńska. Jeszcze dalej Kępa Oksywska. Poniżej dodaję kilka zdjęć budynków, które stały już w 1931 r.

 

Gdynia. ul. 10 lutego 26. Elewacja szkoły powszechnej nr 1. Projekt Ludwik.Witkowski.1926-28. Fot. Jerzy S. Majewski
Gdynia. Ulica 10 lutego 26. Elewacja szkoły powszechnej nr 1. Projekt Ludwik Witkowski. 1926-28. Fot. Jerzy S. Majewski

 

Dworzec kolejowy Gdynia Główna przy Pl. Konstytucji. Projekt Romuald Miller. 1923-26. Fot. NAC
Dworzec kolejowy Gdynia Główna przy Pl. Konstytucji. Projekt Romuald Miller. 1923-26. Fot. NAC

 

Gdynia. ul 10 lutego 8. Bank Gospodarstwa Krajowego. Projekt Konstanty Jakimowicz 1928-29. Fot. Jerzy S. Majewski
Gdynia. Ulica 10 lutego 8. Bank Gospodarstwa Krajowego. Projekt Konstanty Jakimowicz. 1928-29. Fot. Jerzy S. Majewski

 

Gdynia. Jana z Kolna 27. (wówczas Mickiewicza) Dom Marynarza obecnie Rybaka. Projekt Wacław Tomaszewski. 1929-32. Portal. Fot. Jerzy S. Majewski
Gdynia. Ulica Jana z Kolna 27 (wówczas Mickiewicza). Dom Marynarza, obecnie Rybaka. Projekt Wacław Tomaszewski. 1929-32. Portal. Fot. Jerzy S. Majewski

 

Gdynia. Świętojańska 23. Kościół NMP. Projekt Roman Wojtkiewicz, Marian Baranowski 1922-27. Fot. NAC
Gdynia. Świętojańska 23. Kościół NMP. Projekt Roman Wojtkiewicz, Marian Baranowski. 1922-27. Fot. NAC

 

Gdynia. Waszyngtona 44 (pierwotnie Nabrzeżna) Gmach Żeglugi Polskiej. Projekt Adam Ballenstedt. 1927-29. W tle nieukończony gmach PIG. Projekt Tadeusz Doberski 1927-28, rozbudowa 1929 Wacław Tomaszewski. Wieża z 1930. Fot. NAC
Gdynia. Waszyngtona 44 (pierwotnie Nabrzeżna). Gmach Żeglugi Polskiej. Projekt Adam Ballenstedt. 1927-29. W tle nieukończony gmach PIG. Projekt Tadeusz Doberski, 1927-28, rozbudowa 1929, Wacław Tomaszewski. Wieża z 1930. Fot. NAC

 

Gdynia. Waszyngtona 44 (pierwotnie Nabrzeżna) Gmach Żeglugi Polskiej. Projekt Adam Ballenstedt. 1927-29. Fragment elewacji. Fot. Jerzy S. Majewski
Gdynia. Waszyngtona 44 (pierwotnie Nabrzeżna). Gmach Żeglugi Polskiej. Projekt Adam Ballenstedt. 1927-29. Fragment elewacji. Fot. Jerzy S. Majewski

 

Od 2015 r. na Kamienną Górę wjeżdża się taką oto kolejką. Przejazd jest darmowy i trwa dwie minuty. Fot. Jerzy S. Majewski
Gdynia. Od 2015 r. na Kamienną Górę wjeżdża się taką oto kolejką. Przejazd jest darmowy i trwa dwie minuty. Fot. Jerzy S. Majewski

Tagi

art deco barok Belgia Berlin Białoruś brzydota Budapeszt ceramika Cinque Terre cmentarz design Florencja Gdańsk Gdynia gotyk Hiszpania II wojna światowa infrastruktura miejska Italia kamienice Katowice klasycyzm Kraków malarstwo mała architektura modernizm nowe inwestycje odbudowa pałace Podróże pomniki Powstanie Warszawskie Poznań renesans rozbiórka Rzym secesja Sezam Stambuł sztuka ulotna Turcja wakacje Warszawa wieżowce wrzesień 1939