Przewiń treść

Rzym, Buty dla Liz Taylor

Takich butów jakie miała na nogach Elizabeth Taylor w filmie Kleopatra z 1963 r., Egipcjanki ani Rzymianki nie nosiły. Buty filmowej Kleopatry sprawiały raczej wrażenie obuwia z salonów włoskich dyktatorów mody w Mediolanie czy Rzymie. Ale przecież świat antyczny pokazany w tej hollywoodzkiej superprodukcji daleki był od prawdy historycznej. Taylor porusza się na ekranie w butach na koturnach, którym nadano formę pozłacanych palmet. Na ekranie nie bardzo je zresztą widać, bo zwykle ukryte są pod suknią.

 

Vittorio Nino Novarese, projekt butów dla Liz Taylor do filmu Kleopatra z 1963 r. Fot. Jerzy S. Majewski
Vittorio Nino Novarese, projekt butów dla Liz Taylor do filmu Kleopatra z 1963 r. Fot. Jerzy S. Majewski

 

W antycznym Rzymie kobiety w domu nosiły sandały. Także na przyjęciach. Za to gdy wychodziły na ulicę zakładały, skórzane buty (calcei), które tylko niekiedy miały obcas w formie pogrubionej podeszwy. Butów tych było kilka rodzajów. Każdy z nich miał swoją nazwę, ale nie różniły się one aż tak bardzo od siebie. Drewniaki mieli na nogach wyłącznie wieśniacy i niewolnicy.
Buty Liz Taylor z filmu „Kleopatra” sfotografowałem w rzymskim Palazzo Braschich na wystawie „I vestiti dei sogni” (ubiory ze snów). Pokazano na niej ponad setkę nieprawdopodobnych kreacji projektowanych i wykonanych przez włoskich projektantów do filmów , głównie kostiumowych.
Film „Kleopatra” kosztował krocie, a kręcony był przez trzy lata od 1960 po 1963 r. Reżyserował go Joseph L. Mankiewicz. Lista autorów scenografii jest niesłychanie długa. Głównymi projektantami kostiumów był Włoch Vittorio Nino Novarese i amerykańska projektantka Irene Sharaff. Pokazywane na wystawie obuwie stworzył Vittorio Nino Novarese.
Zadziwiają jednak nie tyle buty w formie pozłacanej palmety (które są nie tyle rekonstrukcją co wytworem sztuki połowy XX w.), lecz inne, na nieprawdopodobnie wysokich koturnach z chińskimi smokami. Wbrew pozorom nie musiały być one całkiem zmyślone przez projektanta.
Kleopatra urodzona w 69 r. p.n.e. popełniała samobójstwo w Aleksandrii 12 sierpnia 30 r. p.n.e. W tym czasie w Chinach dogasało panowanie dynastii Han, tej samej, która dała nazwę etnicznym Chińczykom. Jej czasy to okres świetności tego kraju i kształtowania się znanej nam dziś chińskiej cywilizacji, czyli tego wszystkiego co kojarzy nam się z Krajem Środka. To za czasów dynastii Han powstał szlak jedwabny wiodący aż do Rzymu. Jedwab chiński stał się niezwykle popularny w Rzymie właśnie u schyłku republiki. Był przy tym niezwykle drogi gdyż nie znano poza Chinami tajemnicy jego wytwarzania. Docierał też do najdalszych krańców imperium. Nie jest wykluczone, że chińskie buty w czasach Kleopatry mogły dotrzeć do Aleksandrii.
Ciekawe, że w serialu Rzym wyprodukowanym przed dekadą przez telewizję BBC i HBO scenografowie nie pofolgowali tak swojej wyobraźni. Przeciwnie. Starannie odtworzyli realia antycznego Rzymu i Egiptu. Kleopatra chodzi w różnych rodzajach sandałów (każdy miał swoją nazwę), często boso, ale na pewno nie na chińskich koturnach!

 

Vittorio Nino Novarese. Zaskakujący projekt chińskich butów do  filmu Kleopatra z 1963 r. Fot. Jerzy S. Majewski
Vittorio Nino Novarese. Zaskakujący projekt chińskich butów do  filmu Kleopatra z 1963 r. Fot. Jerzy S. Majewski

 

Rzym. Rekonstrukcja pierwotnej kolorystyki marmurowych płaskorzeźb na ołtarzu Ara Pacis. Postać Minerwy, czyli rzymskiej odpowiedniczki Ateny. Bogini na nogach ma sandały owinięte rzemykiem wokół kostki. Fot. Jerzy S. Majewski
Rzym. Rekonstrukcja pierwotnej kolorystyki marmurowych płaskorzeźb na ołtarzu Ara Pacis. Postać Minerwy, czyli rzymskiej odpowiedniczki Ateny. Bogini na nogach ma sandały owinięte rzemykiem wokół kostki. Fot. Jerzy S. Majewski

 

Neapol. Narodowe Muzeum Archeologiczne. Mozaika. Bohaterowie tej ilustracji albo są boso, albo mają na sobie sandały. Aktorzy nosili tez pantofle socci. Fot. Jerzy S. Majewski
Neapol. Narodowe Muzeum Archeologiczne. Mozaika. Bohaterowie tej ilustracji albo są boso, albo mają na sobie sandały. Aktorzy nosili tez pantofle socci. Fot. Jerzy S. Majewski

Tagi

art deco barok Belgia Berlin Białoruś brzydota Budapeszt ceramika Cinque Terre cmentarz design Florencja Gdańsk Gdynia gotyk Hiszpania II wojna światowa infrastruktura miejska Italia kamienice Katowice klasycyzm Kraków malarstwo mała architektura modernizm nowe inwestycje odbudowa pałace Podróże pomniki Powstanie Warszawskie Poznań renesans rozbiórka Rzym secesja Sezam Stambuł sztuka ulotna Turcja wakacje Warszawa wieżowce wrzesień 1939