Przewiń treść

Warszawa, lata dwudzieste

Do księgarń trafia kolejny tom „Foto Retro” wydawnictwa BOSZ ze zdjęciami Warszawy. To seria poświęcona kolejnym dekadom XX wieku w stolicy. Były już lata 40., 50., 60., 70., i 80. Teraz czas na lata 20.

 

img_0004

 

Mam ogromną satysfakcję, gdy na okładce albumu widzę swoje nazwisko. Stało się tak, bo Bogdan Szymanik, właściciel niezwykłego wydawnictwa mającego siedzibę  u stóp Bieszczadów, poprosił mnie o napisanie wstępu do książki.

To wielkie wyróżnienie! Jak dotąd bowiem autorkami wstępów do kolejnych tomów były wyłącznie aktorki. Znane, piękne i wciąż dostarczające wzruszeń w filmach sprzed lat. Ich nazwiska są jak ikony kolejnych dekad.

I tak: Wstęp do albumu o latach 40. pod znamiennym tytułem „Idę wśród ruin” napisała Danuta Szaflarska. Piękna w filmie „Skarb” (reż. Leonard Buczkowski z 1949), ale też piękna, gdy nie tak dawno, bo w 2008 r. grała w znakomitej komedii Juliusza Machulskiego „Ile waży koń trojański”.

 „Zabawna historia – ktoś mi kiedyś zarzucił, że paraduję w kostiumie z Zakazanych Piosenek, żeby wszyscy mnie od razu rozpoznali. A ja po prostu nie miałam nic innego…” – wspominała o pełnych biedy latach czterdziestych.

 

waw_40_cover_oklejka_print_good-2
Album. Lata 40.

 

Lata 50. wspominała Krystyna Sienkiewicz: „A gdzie żywimy ciało? Krakowskie Przemieście 16/18. W uniwersyteckim barze mlecznym. Wiemy, bo jemy! Tam chodziliśmy na wielkie żarcie” – pisała, oprowadzając nas po Warszawie lat 50. niemal tymi samymi trasami, którymi chadzał Leopold Tyrmand.

 

Layout 1
Album. Lata 50.

 

Lata 60. – Beata Tyszkiewicz. Piękna, elegancka, tą swoją arystokratyczną elegancją. „Byłam bardzo młoda, romantyczna, naiwna… najgorzej, że poza młodością inne moje cechy mi pozostały” – żali się. A dalej opowiada o ciuchach. Epicentrum ówczesnej mody, gdzie elegantki (i eleganci) ubierali się w to, co w rodziny przysłały góralom w paczkach z Ameryki. „Ciuchy – nieoceniony teren polowań na okazy ubrań oryginalnych, unikalnych (…). Noszenie ubrań z ciuchów było rodzajem nonkonformizmu, niegodzenia się z siermiężną, szarą ubraniową urawniłowką oferowaną w pedetach i cedetach” – pisała.

 

Layout 1
Album. Lata 60.

 

Po stolicy lat 70. oprowadza Anna Seniuk. Do dziś jej nazwisko może kojarzyć się z tą epoką dzięki znakomitej roli Magdy Karwowskiej w serialu „Czterdziestolatek”.

 

warszawa-lata-70_web
Album. Lata 70.

 

Wreszcie lata 80. Gdy myślę o tych czasach z miejsca widzę seks bombę ówczesnego kina – Grażynę Szapołowską. Ale nie! Autorką słowa wstępnego jest Joanna Szczepkowska. To przecież ona 28 października 1989 r. w „Dzienniku Telewizyjnym” wypowiedziała słynne słowa: „Proszę państwa, 4 czerwca 1989 roku skończył się w Polsce komunizm”.

 

Layout 1
Album. Lata 80.

 

Poniżej kilka fotografii z albumu. Wszystkie pochodzą ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego.

 

petla-tramwajowa-w-latach-20-zbiory-nac
Pętla tramwajowa w latach 20. Zbiory NAC

 

pic_1-b-75
I jeszcze raz policjant. Tyle że kierujący ruchem na skrzyżowaniu Alej Jerozolimskich i Nowego Światu. Z tej fotografii łatwo się przekonać, że Nowym Światem jeździły tramwaje. Jedynka kursowała z Powązek przez Nalewki, Miodową i Trakt Królewski do Puławskiej. Zbiory NAC

 

pic_1-k-12305-3
Kadr z filmu „Mocny Człowiek” z 1929 r. (reż. Henryk Szaro) . W tle widać wejście do teatru Ateneum, w którym ma miejsce finałowa scena tego dramatu kina niemego. Wnętrze teatru było wówczas niczym festiwal modnego stylu art deco. Do dziś dawny wystrój ocalał jedynie w holu kina. Zbiory NAC

 

pic_1-b-73-3
Policjant pomaga staruszeczce przejść przez jezdnię na Placu Zamkowym. W tle widać kamienice przy Podwalu. Dziś Plac Zamkowy to strefa piesza. Ale przed wojną panował tu ożywiony ruch. Nie było tunelu trasy WZ i potoki ruchu z Mostu Kierbedzia poprzez wiadukt Pancera kierowały się na Plac Zamkowy. Zbiory NAC

Tagi

art deco barok Belgia Berlin Białoruś brzydota Budapeszt ceramika Cinque Terre cmentarz design Florencja Gdańsk Gdynia gotyk Hiszpania II wojna światowa infrastruktura miejska Italia kamienice Katowice klasycyzm Kraków malarstwo mała architektura modernizm nowe inwestycje odbudowa pałace Podróże pomniki Powstanie Warszawskie Poznań renesans rozbiórka Rzym secesja Sezam Stambuł sztuka ulotna Turcja wakacje Warszawa wieżowce wrzesień 1939